Zcash tăng gần 950%, vốn hóa 22,4 tỷ USD: sóng coin riêng tư gặp lực rút vốn ETF

ZEC ở đâu sau làn sóng coin riêng tư

Trong sáng 4/10/2026 (giờ Việt Nam), ZEC/USDT trên Binance ở 1.311,16 USDT, giảm 0,87%. Theo CoinGecko, ZEC tăng 950,4% trong một năm, lên hạng #10 với vốn hóa 22,417 tỷ USD, nhưng đã lùi khỏi đỉnh tuần 1.687,78 USD. Nhịp điều chỉnh đặt ra câu hỏi liệu nhu cầu bảo mật và dòng vốn quỹ có đủ sức duy trì đà tăng của đồng coin riêng tư này.

Vì sao ZEC bùng nổ trong năm 2026

Ngày 25/8/2026, Grayscale chuyển trust thành ETF spot ZCSH trên NYSE Arca, mở đường tiếp cận ZEC qua thị trường chứng khoán. Theo phân tích chuyển đổi quỹ, quỹ giữ 387.849 ZEC, khoảng 304,6 triệu USD, vốn đã tồn tại trước chuyển đổi. Vì vậy, quy mô ban đầu không phản ánh lực mua mới; dòng tiền sau niêm yết mới cho thấy sức hút thực tế.

Quỹ sau đó hút hơn 233 triệu USD trong chưa đầy một tháng và chia cổ phiếu 3:1, theo tổng hợp tin ZEC. Việc chia nhỏ giúp tiếp cận dễ hơn nhưng không tự tăng giá trị tài sản quỹ. Theo CoinMarketCap, ngày 29/9, Valour mở ETP Zcash bằng SEK trên Spotlight Stock Market ở Thụy Điển, mở rộng kênh đầu tư. Báo cáo Grayscale cùng ngày đặt vốn hóa ZEC quanh 1,5% vốn hóa Bitcoin, cho thấy quy mô ZEC đã đáng chú ý hơn.

Ở mạng lưới, Ironwood kích hoạt ngày 28/7/2026 sau lỗi shielded pool phát hiện cuối tháng 5. Pool cũ bị niêm phong, tiền rời pool phải qua cửa công khai để tổng cung kiểm chứng được, qua đó hỗ trợ khôi phục niềm tin. KuCoin ghi nhận khoảng 4,9 triệu ZEC trong pool mã hóa, hơn 30% tổng cung, cho thấy quyền riêng tư có nhu cầu sử dụng thực tế.

Zcash bảo vệ thông tin thế nào

Zcash dùng bằng chứng không tiết lộ để xác nhận giao dịch hợp lệ mà không công khai dữ liệu nhạy cảm. Giao dịch shielded che thông tin, còn transparent giữ thông tin công khai, nên quyền riêng tư phụ thuộc cách chuyển tiền. Người mua ZEC trên sàn không tự có sự bảo vệ đó chỉ vì sở hữu đồng coin. Nguồn cung tối đa 21 triệu ZEC và cơ chế halving kiểu Bitcoin giới hạn phát hành, nhưng không bảo đảm sức mua hay giá thị trường.

Vì sao giá đang điều chỉnh

CoinGecko đưa tin ngày 4/10 rằng ZCSH bị rút ròng 26,9 triệu USD trong một ngày. Dòng rút cho thấy kênh từng hỗ trợ lực cầu cũng có thể trở thành nguồn áp lực khi nhà đầu tư giảm phân bổ. Tuy nhiên, cần đặt phiên này trong chuỗi dòng tiền dài hơn để phân biệt chốt lời ngắn hạn với nhu cầu suy yếu kéo dài.

CoinMarketCap quy nhịp giảm 8,96% ngày 29/9 xuống 1.440,75 USD chủ yếu cho thanh lý vị thế mua dùng đòn bẩy. Open interest ở 3,882 tỷ USD là giá trị hợp đồng còn mở, không phải tiền mua ZEC giao ngay. Với khối lượng hợp đồng vĩnh viễn gấp 15,7 lần spot, lệnh đóng cưỡng bức có thể khuếch đại biến động. Funding dương 0,0111% mỗi 8 giờ khiến bên mua phải trả bên bán, bào mòn lợi nhuận khi giữ vị thế lâu. Người giữ spot không trả funding nhưng vẫn chịu biến động giá; ZEC còn thấp hơn đỉnh lịch sử 3.191,93 USD khoảng 59%.

Những rủi ro phía sau đà tăng

Theo Edgen, hơn 10 quốc gia hạn chế hoặc cấm privacy coin, khiến khả năng tiếp cận phụ thuộc từng thị trường. Lỗi pool hồi tháng 5 từng kéo giá từ khoảng 602 USD xuống dưới 300 USD trong tháng 6, cho thấy trục trặc công nghệ có thể nhanh chóng phá vỡ niềm tin. Người giữ ETF còn chịu phí 2,5%/năm trả bằng ZEC, làm giảm lượng coin đại diện cho phần sở hữu. CoinVictor ước tính Binance chiếm khoảng 30%, Bybit khoảng 7% khối lượng ZEC toàn cầu, nên lệnh bán tập trung có thể gây sức ép lên thanh khoản.

Người Việt mua ZEC và tính chi phí thế nào

Với tỷ giá quy đổi 25.900 VND/USD, các mốc dưới đây giúp hình dung quy mô bằng tiền đồng. Giá trị quy đổi chưa bao gồm chi phí chuyển VND sang USDT. Vì vậy, tiền thực chi có thể khác mức trong bảng.

HTV ghi nhận tỷ giá trung tâm 25.636 VND/USD, vàng SJC 140,5–143,5 triệu đồng/lượng, giảm 600.000 đồng/lượng. Tỷ giá trung tâm không phải giá mua USDT: OpenRate ghi nhận Binance P2P mua rẻ nhất khoảng 25.882 VND, bán cao nhất khoảng 25.911 VND, còn mặt bằng P2P quanh 25.900 VND. Các quảng cáo có điều kiện riêng, nên giá tốt nhất không mặc nhiên áp dụng cho cùng người giao dịch.

Luồng mua là VND → USDT qua P2P → ZEC/USDT trên spot, với Binance và Bybit đều có cặp giao dịch này. Bước P2P có thể chuyển khoản ngân hàng hoặc dùng Momo khi người bán hỗ trợ. Khi bán ZEC rồi đổi USDT về VND, chênh lệch giá mua bán P2P cùng phí giao dịch có thể ăn mất phần lãi trên giá coin. Do đó, kết quả bằng VND phụ thuộc cả giá ZEC lẫn mức đổi USDT ở lúc vào và thoát vị thế.

Pháp lý Việt Nam và đường tiếp cận ZEC

Nghị định 284/2026/NĐ-CP ban hành 16/7/2026, hiệu lực 1/9/2026, quy định xử phạt hành chính về tài sản mã hóa và thị trường này. Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, thí điểm kéo dài 5 năm từ 9/9/2025, tối đa 5 tổ chức, vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng, sở hữu nước ngoài tối đa 49%, thanh toán bằng VND. Đầu tháng 10/2026 chưa sàn nào được Bộ Tài chính cấp phép; VIXEX, SCEX, CAEX, TCEX và CTCP Tài sản số Việt Nam mới qua sơ loại. Nhà đầu tư trong nước giao dịch ngoài tổ chức được cấp phép có thể bị xử phạt, nhưng mốc chuyển tiếp 6 tháng tính từ giấy phép đầu tiên, nên chưa bắt đầu.

Theo Thanh Niên, sàn nội địa ban đầu chỉ niêm yết 5 nhóm tài sản, trong đó có hàng hóa, dòng tiền, bất động sản và sản phẩm xanh. Tài sản mới phát hành trong thí điểm chỉ chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài. ZEC không thuộc nhóm dự kiến niêm yết ban đầu, nên sự xuất hiện của sàn nội địa chưa tạo đường mua ZEC trong nước. Người Việt muốn mua vẫn phải dùng sàn quốc tế và theo dõi giấy phép để xác định mốc chuyển tiếp. Với khoảng 17 triệu người sở hữu và dòng vốn khoảng 200 tỷ USD từ 6/2024 đến 6/2025 theo VnExpress dẫn Chainalysis, thay đổi kênh giao dịch có ý nghĩa rộng.

Các mốc cần theo dõi và triển vọng

NU7 dự kiến ngày 5/11/2026, giảm thời gian block từ 75 giây xuống 25 giây, là phép thử tiếp theo về vận hành mạng. Dòng tiền ZCSH theo ngày và tuần cho thấy sức cầu qua quỹ, còn funding cùng open interest giúp đánh giá áp lực đòn bẩy. Với người Việt, giá P2P USDT/VND và thời điểm cấp phép sàn quyết định thêm chi phí và đường tiếp cận. Triển vọng ZEC vì thế phụ thuộc cả nhu cầu sử dụng lẫn dòng vốn; mức tăng quá khứ không bảo đảm lợi nhuận tiếp theo.

Ảnh minh họa: Pexels.