Ngày bảng lương Mỹ 2/10: lợi suất trái phiếu 10 năm cao nhất 24 năm, dầu Brent vọt 4,37% vì Iran — Bitcoin 84.000 USD và mốc 19:30 tối nay

Tối nay 02/10, lúc 19:30 giờ Việt Nam, thị trường tài chính toàn cầu sẽ nhận bảng lương phi nông nghiệp tháng 9 của Mỹ. Điều khiến kỳ này khác những kỳ trước không nằm ở bản thân con số, mà ở bối cảnh đi kèm: chi phí đầu vào của ngành sản xuất Mỹ vừa tăng mạnh nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn đang ở vùng cao nhất nhiều thập niên, và dầu Brent vừa có một phiên tăng gần 4,4%. Bitcoin đang đứng quanh 84.000 USD sau khi các quỹ ETF tại Mỹ ngắt chuỗi chín phiên hút ròng. Người giữ tài sản tại Việt Nam vì vậy có hai bảng số cần đọc cùng lúc: bảng lương của Mỹ và bảng giá đổi tiền trong nước.

1. 19:30 tối nay: con số định hình tháng 10

Theo lịch kinh tế tuần 28/9 – 2/10 của Errante, bảng lương phi nông nghiệp tháng 9 của Mỹ được công bố vào 15:30 GMT+3 ngày 02/10, tức 19:30 giờ Việt Nam. Đây là dữ liệu quan trọng nhất còn lại của tuần, sau khi chỉ số PCE lõi tháng 8 đã hạ về 3,0% và kéo kỳ vọng tăng lãi suất của Fed đi xuống.

Về mức dự báo, trung vị của FactSet là 90.000 việc làm mới. Con số này thấp hơn mức 162.000 của tháng 8, vốn là tháng tăng mạnh nhất trong năm tháng, nhưng vẫn cao hơn trung bình 12 tháng là 50.300. Trong 12 tháng gần nhất, số liệu thực tế vượt dự báo 6 lần và thấp hơn dự báo 6 lần, theo FactSet.

Khoảng dự báo giữa các tổ chức khá rộng. Khảo sát của Reuters đưa ra mức khoảng 100.000 việc làm, với tỷ lệ thất nghiệp có thể nhích từ 4,1% lên 4,2%, trong khi Bank of America ước chỉ khoảng 60.000, theo Mitrade. Đồng thuận của CNBC là 84.000 việc làm và giữ tỷ lệ thất nghiệp ở 4,1%, theo Yahoo Finance.

Ba dữ liệu đã công bố trước đó cho thấy bức tranh lao động chưa xấu. Thứ nhất, báo cáo ADP tháng 9 ghi nhận khu vực tư nhân thêm 90.000 việc làm, vượt dự báo 68.000 và cao hơn nhiều mức 36.000 của tháng 8 sau khi điều chỉnh giảm từ 38.000. Lương cơ bản tăng 3,2% so với cùng kỳ. Giáo dục và y tế đóng góp 55.000 vị trí, giải trí và khách sạn 22.000, sản xuất 17.000, xây dựng 15.000, trong khi hoạt động tài chính mất 16.000 việc, theo Yahoo Finance.

Thứ hai, báo cáo JOLTS tháng 8 cho thấy số vị trí tuyển dụng giảm 256.000 xuống 7,079 triệu, phản ánh nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp hạ nhiệt, nhưng số sa thải vẫn thấp ở 1,641 triệu, theo Mitrade. Thứ ba, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc ngày 26/9 là 197.000, thấp hơn dự báo khoảng 201.000 và mức 198.000 của tuần trước, theo VietNamNet.

Trên thị trường lãi suất tương lai, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 10 hiện được định giá khoảng 37%, giảm mạnh so với khoảng 70% hồi đầu tuần, theo VietNamNet. Điều cần nhấn mạnh là con số này là kỳ vọng, không phải kết luận, và nó sẽ được định giá lại ngay sau 19:30 tối nay.

2. Vì sao kỳ này khác: giá đầu vào ngành sản xuất Mỹ vọt lên 77,9%

Ngày 01/10, Viện Quản lý Nguồn cung Mỹ (ISM) công bố chỉ số PMI sản xuất tháng 9 ở mức 54,5%, giảm nhẹ so với 54,6% của tháng 8 và thấp hơn mức dự báo khoảng 55,0%. Ngành sản xuất Mỹ mở rộng tháng thứ chín liên tiếp, còn nền kinh tế tổng thể mở rộng tháng thứ 23 liên tiếp, theo báo cáo của ISM.

Điểm đáng chú ý nhất không nằm ở chỉ số tổng hợp mà ở chỉ số Giá. Chỉ số này tăng 6,8 điểm phần trăm lên 77,9%, đánh dấu tháng tăng giá nguyên vật liệu thứ 24 liên tiếp, và quay lại đúng vùng 78,3% ghi nhận hồi tháng 3, thời điểm chiến tranh Iran bắt đầu. Trong số các ý kiến tiêu cực của doanh nghiệp, biến động giá được nêu trong 46% trường hợp, thuế quan 34% và chiến tranh Iran 30%.

Các chỉ số thành phần khác cho bức tranh trái chiều: Việc làm 52,7% (tăng 1,5 điểm phần trăm), Đơn hàng mới 55,3% (tăng 1,6 điểm), Đơn tồn đọng 56,4% (tăng 4,6 điểm), nhưng Sản xuất giảm còn 56,7% và Tồn kho nguyên vật liệu co lại còn 48,6%. Tỷ lệ ý kiến tích cực so với tiêu cực là 1 ăn 1,6.

Áp lực chi phí đó hiện lên rõ nhất ở thị trường trái phiếu. Trong phiên 30/9, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm 5,304%, cao nhất kể từ tháng 5/2002, tức mức cao nhất trong 24 năm, và vượt đỉnh 5,303% của năm 2007, theo dữ liệu Tradeweb được Gate News dẫn lại từ Wall Street Journal.

Điều đáng chú ý là hai đầu đường cong lợi suất đang đi ngược chiều nhau. Cùng phiên 30/9, lợi suất kỳ hạn 2 năm giảm còn 4,864% sau khi PCE lõi hạ về 3,0%. Đầu ngắn giảm vì kỳ vọng tăng lãi suất hạ nhiệt; đầu dài tăng vì lo ngại lạm phát và nguồn cung nợ. Với một tài sản không sinh lãi như Bitcoin, hai lực này kéo về hai hướng khác nhau, và đó là lý do biên độ giá vẫn bị nén thay vì bứt phá một chiều. Bức tranh chung vẫn là lợi suất dài hạn của Mỹ ở vùng cao nhất trong khoảng 20 năm, đồng USD tăng giá và giá dầu duy trì ở mức cao, theo VietNamNet.

3. Dầu Brent vọt 4,37% trong phiên 1/10

Chốt phiên 01/10, dầu Brent giao tháng 12 tăng 4,37%, tương đương 4,28 USD, lên 102,31 USD/thùng. Dầu ngọt nhẹ WTI giao cùng kỳ chốt ở 92,87 USD/thùng, tăng 2,71%, tương đương 2,45 USD, theo Bnews.

Hai thông tin đẩy giá trong phiên. Thứ nhất, Mỹ đang triển khai tàu sân bay thứ ba tới Trung Đông, giữa lúc Tổng thống Donald Trump cân nhắc tái khởi động các đợt tập kích nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Thứ hai, Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ ra ngoài phạm vi Hong Kong và Macau cho đến khi có thông báo mới. Cũng theo nguồn này, các nhà phân tích đã nâng dự báo giá Brent trung bình năm 2026 lên 89,05 USD/thùng, dù đã xuất hiện tín hiệu cải thiện trong hoạt động xuất khẩu từ Trung Đông.

Trước đó một phiên, Brent giao tháng 11 đóng cửa ở 103,50 USD/thùng và WTI ở 90,42 USD/thùng. Tính cả tháng 9, Brent tăng khoảng 14%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 7, theo Vietnam.vn dẫn Reuters.

Mối liên hệ giữa dầu và crypto không phải là tin tức mà là chi phí vốn. Dầu cao duy trì áp lực lạm phát, lạm phát dai dẳng giữ lợi suất dài hạn ở vùng cao, và lợi suất cao làm đắt hơn mọi tài sản rủi ro. Ở chiều ngược lại, chính bất ổn địa chính trị là lý do một phần dòng tiền tìm đến tài sản phòng hộ. Cả hai chiều đang tồn tại cùng lúc, và thị trường chưa chọn xong bên nào.

4. Bitcoin 84.000 USD và chuỗi chín phiên ETF vừa đứt

Tại thời điểm viết bài, Bitcoin giao dịch quanh 84.671 USD, tăng khoảng 1,34% trong 24 giờ, vốn hóa khoảng 1,70 nghìn tỷ USD. Ethereum giao dịch quanh 2.704 USD, tăng khoảng 0,66%, theo CoinGecko.

Biên độ 24 giờ gần nhất của Bitcoin là từ 82.570,72 USD đến 85.126,11 USD. Giá hiện thấp hơn khoảng 34% so với đỉnh lịch sử khoảng 126.198 USD thiết lập hồi tháng 10/2025, và mất khoảng 2,1% trong tuần, theo RTTNews.

Dòng tiền qua quỹ ETF là điểm đáng chú ý hơn cả. Ngày 30/9, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ ghi nhận dòng ra ròng 148,7 triệu USD, phiên rút ròng đầu tiên sau hơn hai tuần, chấm dứt chuỗi chín phiên liên tiếp hút ròng với tổng cộng khoảng 3,08 tỷ USD. Fidelity FBTC dẫn đầu mức rút với 125,6 triệu USD, Bitwise BITB mất 13,6 triệu USD, BlackRock IBIT mất 9,5 triệu USD, còn chín quỹ khác không thay đổi, theo dữ liệu Farside Investors.

Đặt con số đó cạnh cả tháng thì bức tranh khác hẳn. Tháng 9/2026, ETF Bitcoin vẫn hút ròng khoảng 2,65 tỷ USD, tháng mạnh thứ hai của năm, sau 3,52 tỷ USD của tháng 8. Lũy kế từ đầu năm nay quay về mức dương khoảng 930 triệu USD. Tổng lũy kế từ khi ra mắt đạt khoảng 57,7 tỷ USD, còn thiếu khoảng 5 tỷ USD so với đỉnh 62,8 tỷ USD thiết lập ngày 10/10/2025, theo KuCoin dẫn dữ liệu Farside và Bloomberg Intelligence.

Một phiên rút ròng chưa nói lên xu hướng. Việc cần làm là theo dõi vài phiên tiếp theo để biết dòng tiền tổ chức có quay lại hay không, thay vì suy diễn từ một ngày giao dịch.

5. Người Việt hôm nay: tỷ giá trung tâm 25.624, vàng SJC 144,3 triệu, P2P USDT/VND chênh 0,48%

Ở trong nước, điểm khởi đầu là tỷ giá trung tâm. Sáng 01/10, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.624 đồng/USD, tiếp tục giảm 3 đồng so với phiên trước. Với biên độ 5%, tỷ giá USD tại các ngân hàng thương mại được phép giao dịch trong khoảng 24.342,8 đến 26.905,2 VND/USD, theo Thời báo Tài chính Việt Nam.

Cùng phiên, Vietcombank niêm yết mua vào 25.740 và bán ra 26.150 VND/USD, cùng giảm 10 đồng ở cả hai chiều. BIDV niêm yết 25.770 và 26.150 VND/USD, cùng giảm 20 đồng. Trên thị trường tự do, tỷ giá USD vẫn đứng ở 25.900 đến 25.950 VND/USD trong nhiều phiên, theo Thời báo Tài chính Việt Nam.

Với kênh P2P, dữ liệu làm sạch từ khoảng 107 nhà cung cấp thanh khoản trên sáu sàn cho thấy giá mua USDT tốt nhất quanh 25.797 VND và giá bán tốt nhất quanh 25.920 VND. Chênh lệch giữa hai chiều là 0,48%, và mức giá này thấp hơn khoảng 0,95% so với giá tham chiếu 26.044,82 VND/USDT, theo OpenRate. Cần nhấn mạnh rằng giá P2P thay đổi liên tục, nên phải tự kiểm tra lại ngay trước khi chốt lệnh, và phải cộng thêm phí, hạn mức cùng thời gian chờ của từng nhà cung cấp.

Bảng đối chiếu nhanh các kênh đổi tiền đồng sáng 1/10:

Về vàng, chốt phiên 01/10, vàng miếng SJC niêm yết ở mức 141,3 đến 144,3 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng 200.000 đồng mỗi lượng ở cả hai chiều so với phiên liền trước. Vàng nhẫn SJC loại 1-5 chỉ ở mức 140,8 đến 143,8 triệu đồng/lượng, cũng tăng 200.000 đồng mỗi lượng. Vàng thế giới bật tăng gần 40 USD từ đáy và đang áp sát mốc 4.180 USD/ounce, theo VietNamNet.

Muốn tự kiểm tra mức chênh giữa vàng trong nước và vàng thế giới, công thức quy đổi là: giá vàng thế giới tính theo đồng/lượng bằng giá XAU/USD nhân với tỷ giá USD/VND rồi nhân với 1,20565, vì một lượng vàng nặng 37,5 gram, tương đương 1,20565 ounce.

Điểm cần nhớ là chi phí thật nằm ở chênh lệch mua bán. Với vàng, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra hiện là 3 triệu đồng mỗi lượng, nghĩa là người mua rồi bán ngay chịu đúng khoản đó trước khi giá kịp biến động. Với tiền đồng, chênh lệch giữa kênh ngân hàng, kênh tự do và kênh P2P quyết định số USDT nhận được từ cùng một số tiền. Đối chiếu cả ba kênh là cách duy nhất để biết mình đang trả bao nhiêu cho việc đổi tiền.

6. Quy định trong nước: vẫn chưa có sàn tài sản mã hóa nào được cấp phép

Tính đến đầu tháng 10/2026, Việt Nam vẫn chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào được Bộ Tài chính cấp phép. Năm hồ sơ đã vượt qua vòng sơ loại gồm VIXEX, SCEX, CAEX, TCEX và CTCP Tài sản số Việt Nam. Cần phân biệt rõ: doanh nghiệp đang chuẩn bị hồ sơ không phải tổ chức đã được cấp phép, và việc tăng vốn hay công bố hợp tác công nghệ không phải xác nhận pháp lý để nhận tiền và tài sản của khách hàng.

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, giai đoạn thí điểm được triển khai theo năm trọng tâm: hoàn thiện khung pháp lý về tài sản mã hóa; xây dựng cơ chế cấp phép và giám sát theo chuẩn quốc tế, gồm yêu cầu về vốn điều lệ, tách biệt tài sản khách hàng với tài sản doanh nghiệp và an toàn thông tin; minh bạch hóa thị trường; bảo vệ nhà đầu tư; và chuyển từ hạn chế sang quản lý kiến tạo, theo Vietnam.vn.

Về chế tài, Nghị định 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 quy định mức phạt tối đa 200 triệu đồng với tổ chức và 100 triệu đồng với cá nhân. Mốc 6 tháng theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP chỉ bắt đầu tính từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ đầu tiên được cấp phép; vì chưa có giấy phép nào nên mốc này chưa chạy, theo Báo Điện tử & Ứng dụng.

7. Mốc cần theo dõi

• 19:30 tối nay 02/10 giờ Việt Nam: bảng lương phi nông nghiệp tháng 9 của Mỹ, dự báo trung vị 90.000 việc làm, tỷ lệ thất nghiệp quanh 4,1-4,2%.
• Phản ứng của lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm sau dữ liệu, đối chiếu với đỉnh 5,304% thiết lập ngày 30/9.
• Phiên giao dịch ETF Bitcoin tiếp theo, sau phiên rút ròng 148,7 triệu USD ngày 30/9.
• Diễn biến Mỹ - Iran và dòng dầu qua eo biển Hormuz, biến số trực tiếp của giá dầu và lạm phát.
• Đối chiếu lại tỷ giá trung tâm, giá USD tại ngân hàng, giá tự do và giá P2P USDT/VND trước khi đổi tiền đồng.
• Với vàng, hỏi giá mua lại thực tế, vì chênh lệch 3 triệu đồng mỗi lượng quyết định phần lớn kết quả.

Ngày 02/10 đặt hai đầu áp lực lên cùng một thị trường: chi phí đầu vào tăng vì dầu và thuế quan, trong khi lợi suất dài hạn đang ở vùng cao nhất nhiều thập niên. Dữ liệu việc làm tối nay sẽ không giải quyết thế căng đó, nhưng nó cho biết Fed còn dư địa tăng lãi suất hay không. Việc cần làm là đọc bảng số và đối chiếu chi phí đổi tiền ở cả ba kênh, thay vì phản ứng theo tiêu đề báo.

Ảnh minh họa: Pexels.